Katarzyna Kamecka-Lach
\nPrezes Sp\u00f3\u0142dzielni Socjalnej \u201eeSSkapada\u201d<\/i><\/p>\n
Przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna dopiero \u201ekie\u0142kuje\u201d na Podlasiu. Jak dot\u0105d, jedynie w okolicach \u0141om\u017cy znalaz\u0142a ona doskona\u0142e warunki dla rozwoju i sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne powstaj\u0105 tam jedna za drug\u0105. Reszta regionu podejmuje pierwsze pr\u00f3by, eksperymentuje, uczy si\u0119 tej nowej formy prowadzenia biznesu. Biznesu szczeg\u00f3lnego, w kt\u00f3rym cel spo\u0142eczny stawiany jest ponad zyskiem ekonomicznym.<\/p>\n
Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d jest prekursorem przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej w powiecie siemiatyckim. Jako jej wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka i obecnie prezeska, zosta\u0142am poproszona o podzielenie si\u0119 w\u0142asnymi do\u015bwiadczeniami zwi\u0105zanymi z zak\u0142adaniem tego rodzaju podmiot\u00f3w. Skoncentruj\u0119 si\u0119 przy tym na trudno\u015bciach i barierach, z kt\u00f3rymi nowi przedsi\u0119biorcy spo\u0142eczni powinni si\u0119 liczy\u0107. Pozwol\u0119 sobie przekaza\u0107 r\u00f3wnie\u017c kilka rekomendacji, jako niewielki osobisty wk\u0142ad do dyskusji o przysz\u0142o\u015bci przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej w naszym kraju, a w szczeg\u00f3lno\u015bci na Podlasiu.<\/p>\n
Korzenie \u201eeSSkapady\u201d<\/b><\/p>\n
Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 we wrze\u015bniu 2012 r., ale pomys\u0142 na jej utworzenie zrodzi\u0142 si\u0119 przynajmniej rok wcze\u015bniej, w gronie cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia \u201eCentrum na Wschodzie\u201d \u2013 lokalnej organizacji dzia\u0142aj\u0105cej na po\u0142udniu regionu (powiat siemiatycki i bielski), maj\u0105cej na celu m.in. promowanie idei ekonomii spo\u0142ecznej.<\/p>\n
Okolice Siemiatycz charakteryzuj\u0105 si\u0119 specyficznym rynkiem pracy, w du\u017cym stopniu opieraj\u0105cym si\u0119 na sta\u0142ych lub sezonowych wyjazdach mieszka\u0144c\u00f3w za granic\u0119. Tutaj niemal ka\u017cda rodzina ma kogo\u015b w Belgii, a emigracja zarobkowa okazuje si\u0119 cz\u0119sto jedyn\u0105 szans\u0105 znalezienia zatrudnienia, zw\u0142aszcza dla os\u00f3b dopiero wchodz\u0105cych na rynek pracy lub powracaj\u0105cych do aktywno\u015bci zawodowej np. po okresie wychowywania dzieci. Wyjazdy obojga lub jednego z rodzic\u00f3w za granic\u0119 rodz\u0105 wiele problem\u00f3w spo\u0142ecznych zwi\u0105zanych z d\u0142ugotrwa\u0142ymi roz\u0142\u0105kami rodzinnymi, a w konsekwencji problemami wychowawczymi, z alkoholizmem i narkomani\u0105 w\u015br\u00f3d nieletnich w\u0142\u0105cznie. Ponadto wyludnianie okolic, zw\u0142aszcza emigracja os\u00f3b m\u0142odych i tych najbardziej przedsi\u0119biorczych, powa\u017cnie hamuje rozw\u00f3j gospodarczy i spo\u0142eczny tej cz\u0119\u015bci regionu.<\/p>\n
Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d powsta\u0142a z my\u015bl\u0105 o stworzeniu na miejscu alternatywy dla emigracji \u201eza chlebem\u201d, a jednocze\u015bnie z potrzeby podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re dadz\u0105 impuls rozwojowy dla naszych okolic. Du\u017cy potencja\u0142 tego miejsca tkwi w wyj\u0105tkowych warunkach przyrodniczych i krajobrazowych, bogatej historii i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kulturowej. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do tych naturalnych uwarunkowa\u0144, przyszyli sp\u00f3\u0142dzielcy w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b okre\u015blili misj\u0119 tworzonego przez siebie przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego: \u201eChcemy, aby nasz Region sta\u0142 si\u0119 miejscem aktywnego wypoczynku, niezwyk\u0142ej przygody i niezapomnianych wra\u017ce\u0144, miejscem ch\u0119tnie odwiedzanym przez turyst\u00f3w polskich i zagranicznych. Dbamy przy tym o promocj\u0119 walor\u00f3w przyrodniczych, kulturowych i historycznych Podlasia. Rozwijamy w tym celu wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z r\u00f3\u017cnymi podmiotami (biznes, samorz\u0105d, organizacje spo\u0142eczne),\u00a0 wszystkimi kt\u00f3rzy podzielaj\u0105 nasze statutowe cele\u201d.<\/i><\/p>\n
Sp\u00f3\u0142dzielnia swoj\u0105 ofert\u0119 rekreacyjn\u0105 zbudowa\u0142a na \u015bwiadczeniu us\u0142ug zwi\u0105zanych z aktywnym wypoczynkiem w otoczeniu pi\u0119knej podlaskiej przyrody. W szczeg\u00f3lno\u015bci s\u0105 to rozgrywki paintballowe, zar\u00f3wno le\u015bne (woodsball), jak i w wersji sportowej (speedball) oraz scenariuszowe gry terenowe. Organizuje ponadto imprezy integracyjne dla firm, posiada urozmaicon\u0105 ofert\u0119 zaj\u0119\u0107 w terenie dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy (np. pobyt w Nibylandii \u2013 Krainie Piotrusia Pana). Dodatkow\u0105 form\u0105 dzia\u0142alno\u015bci jest prowadzenie warsztat\u00f3w i szkole\u0144.<\/p>\n
Pomys\u0142 i kapita\u0142<\/b><\/p>\n
Tematyka przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej nabra\u0142a ostatnio rozg\u0142osu, prowadzone s\u0105 specjalne kampanie spo\u0142eczne na ten temat, dost\u0119pne s\u0105 fundusze na tworzenie nowych sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych oraz przyst\u0119powanie do ju\u017c istniej\u0105cych. Zanim jednak podejmie si\u0119 decyzj\u0119 o zostaniu sp\u00f3\u0142dzielc\u0105, warto przeanalizowa\u0107 kilka wa\u017cnych kwestii. Sp\u00f3\u0142dzielnia socjalna jest bowiem jedn\u0105 z trudniejszych form dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Pami\u0119taj\u0105c o r\u00f3\u017cnych przywilejach, kt\u00f3re ustawodawca tym podmiotom nada\u0142 (np. ulgi podatkowe, zwolnienia z niekt\u00f3rych op\u0142at), nie mo\u017cna zapomina\u0107 o szeregu ogranicze\u0144 i szczeg\u00f3lnych wymog\u00f3w wobec sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych (np. prowadzenie pe\u0142nej ksi\u0119gowo\u015bci, utrzymanie co najmniej 5 stanowisk pracy, w tym odpowiedniego poziomu zatrudnienia os\u00f3b z grup zagro\u017conych wykluczeniem spo\u0142ecznym, wymogi w sprawie przeznaczenia nadwy\u017cki bilansowej, itd.). Niekt\u00f3re z nich w powa\u017cnym stopniu utrudniaj\u0105 rozw\u00f3j nowego podmiotu gospodarczego, a zdarza si\u0119, \u017ce ca\u0142kiem blokuj\u0105 jego funkcjonowanie w warunkach gospodarki rynkowej.<\/p>\n
Si\u0119gaj\u0105c do pocz\u0105tk\u00f3w \u201eeSSkapady\u201d, czyli do momentu zawi\u0105zania si\u0119 pierwszej grupy inicjatywnej i wsp\u00f3lnego podj\u0119cia decyzji o stworzeniu przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego w formule sp\u00f3\u0142dzielni socjalnej, nasuwa si\u0119 kilka refleksji, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce oka\u017c\u0105 si\u0119 przydatne tak\u017ce dla innych przysz\u0142ych sp\u00f3\u0142dzielc\u00f3w.<\/p>\n
Po pierwsze, wa\u017cny jest pomys\u0142 na biznes, kt\u00f3ry musi odpowiada\u0107 potrzebom rynkowym. Nie mo\u017cna opiera\u0107 si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce jako\u015b to b\u0119dzie \u2013 czyli wystarczy stworzy\u0107 sp\u00f3\u0142dzielni\u0119, a potem r\u00f3\u017cne instytucje i urz\u0119dy \u201ezasypi\u0105\u201d j\u0105 zleceniami. Oczywi\u015bcie zdarza si\u0119, \u017ce samorz\u0105d jest sta\u0142ym zleceniodawc\u0105 i sp\u00f3\u0142dzielnia w zasadzie nie musi stara\u0107 si\u0119 o zlecenia na otwartym rynku. Zwykle dotyczy to jednak okre\u015blonych bran\u017c (np. us\u0142ugi opieku\u0144cze, sprz\u0105taj\u0105ce, gastronomiczne) i wymaga wcze\u015bniejszych uzgodnie\u0144 z samorz\u0105dem co do rodzaju i zakresu takich us\u0142ug. Zawsze jednak pozostaje kwestia los\u00f3w takiej \u201esamorz\u0105dowej\u201d sp\u00f3\u0142dzielni, gdy po wyborach zmieni si\u0119 lokalna w\u0142adza. Stosowanie w praktyce tzw. klauzul spo\u0142ecznych przy zam\u00f3wieniach publicznych to bowiem jeszcze raczej odleg\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107. Tak czy inaczej sp\u00f3\u0142dzielnia musi zapewnia\u0107 odpowiedni poziom us\u0142ug po rozs\u0105dnej cenie, aby us\u0142ugi na rzecz gminy czy powiatu m\u00f3c \u015bwiadczy\u0107, sam status przedsi\u0119biorstwa spo\u0142ecznego z pewno\u015bci\u0105 tu nie wystarczy. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce sp\u00f3\u0142dzielnia socjalna jest przede wszystkim podmiotem gospodarczym dzia\u0142aj\u0105cym na konkurencyjnym rynku (tak\u017ce w odniesieniu do us\u0142ug publicznych), a klienci (tak\u017ce samorz\u0105dowi) nie zawsze rozumiej\u0105 ide\u0119 przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej. Ponadto dla wielu z nich aspekt\u00a0 prospo\u0142eczny przy wyborze wykonawcy lub producenta nie jest wa\u017cny. Szkoda by\u0142oby ca\u0142kiem rezygnowa\u0107 z tej nadal sporej grupy klient\u00f3w w naszym kraju. Dla klienta wa\u017cna jest przede wszystkim jako\u015b\u0107 produktu\/us\u0142ugi oraz jego cena (niekiedy w odwrotnej kolejno\u015bci). Dlatego plan biznesowy sp\u00f3\u0142dzielni socjalnej powinien by\u0107, tak jak w przypadku ka\u017cdego innego przedsi\u0119biorstwa, realny i dostosowany do potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci finansowych dobrze sprecyzowanej grupy docelowej. Sp\u00f3\u0142dzielnie zwykle mocno zwi\u0105zane s\u0105 z najbli\u017cszym otoczeniem i w nim, w pierwszej kolejno\u015bci powinny poszukiwa\u0107 zar\u00f3wno partner\u00f3w, jak i swoich klient\u00f3w.<\/p>\n
I w\u0142a\u015bnie maj\u0105c to wszystko na uwadze, Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d adresuje swoje us\u0142ugi rekreacyjne zar\u00f3wno do turyst\u00f3w odwiedzaj\u0105cych Podlasie, jak i do sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Podlasia. St\u0105d bogata oferta dla okolicznych szk\u00f3\u0142, lokalnych klient\u00f3w biznesowych, grup zorganizowanych oraz os\u00f3b indywidualnych. W ramach dzia\u0142a\u0144 typowo ukierunkowanych na lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 przygotowujemy m.in. lokaln\u0105 lig\u0119 paintballow\u0105, czyli dru\u017cynowe rozgrywki mi\u0119dzygminne.<\/p>\n
W ka\u017cdym nowym przedsi\u0119wzi\u0119ciu gospodarczym na starcie wa\u017cny jest pomys\u0142 oraz kapita\u0142, kt\u00f3ry umo\u017cliwi jego realizacj\u0119. W przypadku sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych dost\u0119pno\u015b\u0107 \u015brodk\u00f3w na pierwsze zakupy inwestycyjne umo\u017cliwia Europejski Fundusz Spo\u0142eczny (EFS), a tak\u017ce Fundusz Pracy (w przypadku os\u00f3b bezrobotnych) oraz PFRON (w przypadku os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych). Zak\u0142adaj\u0105c Sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 Socjaln\u0105 \u201eeSSkapada\u201d skorzystali\u015bmy ze wsparcia EFS.<\/p>\n
Decyduj\u0105c si\u0119 na udzia\u0142 w projekcie unijnym trzeba liczy\u0107 si\u0119 z pewnymi uwarunkowaniami zewn\u0119trznymi, kt\u00f3re nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 w swoim planie uruchomienia dzia\u0142alno\u015bci. Przede wszystkim rozczaruj\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re maj\u0105 nadziej\u0119, i\u017c sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 w ten spos\u00f3b zawi\u0105\u017c\u0105 szybko. W naszym przypadku od decyzji o przyst\u0105pieniu do projektu do momentu otrzymania pierwszej transzy \u015brodk\u00f3w finansowych na za\u0142o\u017cenie sp\u00f3\u0142dzielni min\u0119\u0142o ponad p\u00f3\u0142 roku (i podobno nie jest to rekord w oczekiwaniu). Tak d\u0142ugiego okresu \u201einkubowania\u201d wymaga\u0142 od nas grantodawca. Stoj\u0105 za tym by\u0107 mo\u017ce nawet do\u015b\u0107 logiczne przes\u0142anki \u2013 przysz\u0142ych sp\u00f3\u0142dzielc\u00f3w trzeba odpowiednio przygotowa\u0107 i przeszkoli\u0107. Pami\u0119tajmy, \u017ce mamy tu do czynienia ze szczeg\u00f3ln\u0105 grup\u0105 os\u00f3b, kt\u00f3ra z jakich\u015b powod\u00f3w nie potrafi\u0142a odnale\u017a\u0107 si\u0119 na rynku pracy. Jednak z drugiej strony, tak d\u0142ugi okres przygotowa\u0144 potrafi mocno zniech\u0119ci\u0107 m\u0142odych przedsi\u0119biorc\u00f3w do podj\u0119cia wsp\u00f3lnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, a w wielu przypadkach powoduje\u00a0 rozproszenie zasob\u00f3w ludzkich. Tymczasem sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 socjaln\u0105 mo\u017ce za\u0142o\u017cy\u0107 co najmniej 5 os\u00f3b, z czego przynajmniej 3 osoby nale\u017c\u0105ce do grup zagro\u017conych wykluczeniem spo\u0142ecznym. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce przez ca\u0142y okres trwania projektu osoby bezrobotne nie mog\u0105 podj\u0105\u0107 \u017cadnej pracy zarobkowej, gdy\u017c w\u00f3wczas utraci\u0142yby status bezrobotnego i prawo do bycia za\u0142o\u017cycielem sp\u00f3\u0142dzielni. Uruchomienie sp\u00f3\u0142dzielni socjalnej z zamiarem skorzystania przy tym ze \u015brodk\u00f3w EFS bywa zatem prawdziwym egzaminem cierpliwo\u015bci. Z tego, co mi wiadomo, procedury przyznawania \u015brodk\u00f3w z Funduszu Pracy i PFRON na za\u0142o\u017cenie sp\u00f3\u0142dzielni socjalnej, b\u0105d\u017a do\u0142\u0105czenie do niej zazwyczaj trwaj\u0105 kr\u00f3cej, jednak\u017ce poziom dofinansowania zwykle jest nieco ni\u017cszy ani\u017celi w przypadku EFS.<\/p>\n
Nie ka\u017cdy mo\u017ce by\u0107 sp\u00f3\u0142dzielc\u0105<\/b><\/p>\n
W sp\u00f3\u0142dzielni socjalnej, tak jak w ka\u017cdej kooperatywie, najwa\u017cniejsi s\u0105 ludzie i sie\u0107 relacji mi\u0119dzy nimi. Dlatego decyzj\u0119 o za\u0142o\u017ceniu \u201eeSSkapady\u201d uwarunkowali\u015bmy zebraniem grupy, kt\u00f3ra nie tylko b\u0119dzie potrafi\u0142a wsp\u00f3lnie prowadzi\u0107 przedsi\u0119biorstwo, ale w kt\u00f3rej b\u0119dzie obecne zaufanie i zrozumienie, tak\u017ce poza sfer\u0105 biznesow\u0105. M\u00f3wi\u0105c najpro\u015bciej, sp\u00f3\u0142dzielcy musz\u0105 si\u0119 nawzajem lubi\u0107 i mie\u0107 poczucie, \u017ce mog\u0105 na sobie polega\u0107. Nie jest \u0142atwo zebra\u0107 tak\u0105 w\u0142a\u015bnie grup\u0119, i do tego spe\u0142niaj\u0105c\u0105 \u015bci\u015ble okre\u015blone kryteria, kt\u00f3re podyktowa\u0142 ustawodawca. Jak ju\u017c wspomnia\u0142am, w gronie za\u0142o\u017cycieli musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 osoby nale\u017c\u0105ce do grup zagro\u017conych wykluczeniem spo\u0142ecznym (lista tych grup zosta\u0142a enumeratywnie wskazana w Ustawie o sp\u00f3\u0142dzielniach socjalnych<\/i>) i musz\u0105 one stanowi\u0107 co najmniej po\u0142ow\u0119 ca\u0142ego zespo\u0142u. W naszym przypadku by\u0142y to osoby bezrobotne, zarejestrowane w urz\u0119dzie pracy. Cz\u0119\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w \u201eeSSkapady\u201d wywodzi si\u0119 ze Stowarzyszenia \u201eCentrum na Wschodzie\u201d, w kt\u00f3rym mieli\u015bmy okazj\u0119 ju\u017c nie raz wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 przy r\u00f3\u017cnych projektach. Co prawda nie by\u0142y to projekty biznesowe tylko spo\u0142eczne, a praca g\u0142\u00f3wnie na zasadzie wolontariatu, ale mimo wszystko da\u0142o to nam okazj\u0119 sprawdzi\u0107 si\u0119 w dzia\u0142aniu jako grupa, tak\u017ce w trudnych sytuacjach. Osobom wywodz\u0105cym si\u0119 z sektora pozarz\u0105dowego, kt\u00f3ry z za\u0142o\u017cenia opiera si\u0119 na wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu wielu os\u00f3b, z pewno\u015bci\u0105 du\u017co \u0142atwiej potem odnale\u017a\u0107 si\u0119 w sp\u00f3\u0142dzielni. I rzeczywi\u015bcie, jak si\u0119 okaza\u0142o, w\u0142a\u015bnie ta cz\u0119\u015b\u0107 zespo\u0142u stanowi\u0142a od pocz\u0105tku trzon naszej sp\u00f3\u0142dzielni. W pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci zespo\u0142u dochodzi\u0142o do pewnych rotacji. Nie ka\u017cdy bowiem ma predyspozycje do bycia sp\u00f3\u0142dzielc\u0105 \u2013 np. indywidualista nigdy nie odnajdzie si\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy, na kt\u00f3rej opiera si\u0119 funkcjonowanie ka\u017cdej sp\u00f3\u0142dzielni. Do tego nie ka\u017cdy ma w sobie wystarczaj\u0105co du\u017co spo\u0142ecznikowskiego zapa\u0142u, bez czego nie spos\u00f3b funkcjonowa\u0107 w tym szczeg\u00f3lnym przedsi\u0119biorstwie. Trzeba ponadto nauczy\u0107 si\u0119 \u0142\u0105czenia aktywno\u015bci zawodowej z prac\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i potrafi\u0107 utrzyma\u0107 pomi\u0119dzy obiema sferami wzgl\u0119dn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119.<\/p>\n
Lokalnie \u201ezakotwiczeni\u201d<\/b><\/p>\n
Zanim za\u0142o\u017cy si\u0119 sp\u00f3\u0142dzielni\u0119, warto wsp\u00f3lnie zrealizowa\u0107 przynajmniej jeden projekt spo\u0142eczny, np. zorganizowa\u0107 niewielkie lokalne wydarzenie kulturalne dla mieszka\u0144c\u00f3w wsi czy osiedla. Taki obowi\u0105zek nale\u017ca\u0142oby wr\u0119cz wpisa\u0107 do program\u00f3w dzia\u0142a\u0144 inkubator\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej, w kt\u00f3rych obecnie powstaje wi\u0119kszo\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych. Obok udzia\u0142u w szkoleniach i doradztwie, wsp\u00f3lnie zrealizowany projekt spo\u0142eczny wni\u00f3s\u0142by z pewno\u015bci\u0105 du\u017co praktycznej wiedzy dotycz\u0105cej zasad wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania w grupie, pozwoli\u0142by zbudowa\u0107 i wzmocni\u0107 relacje niezb\u0119dne do p\u00f3\u017aniejszej wsp\u00f3\u0142pracy na p\u0142aszczy\u017anie zawodowej. By\u0142by tak\u017ce swego rodzaju pr\u00f3b\u0105 generaln\u0105 przed przysz\u0142ymi wsp\u00f3lnymi dzia\u0142aniami w sferze spo\u0142ecznej. Sp\u00f3\u0142dzielnia socjalna to bowiem nie tylko podmiot komercyjny, ale tak\u017ce animator dzia\u0142a\u0144 spo\u0142ecznych.\u00a0 Wiele sp\u00f3\u0142dzielni zapomina o tym i\u00a0 koncentruje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na dzia\u0142alno\u015bci biznesowej, przez co zatraca si\u0119 wa\u017cn\u0105 id\u0119 przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej.\u00a0 W konsekwencji sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne bywaj\u0105 postrzegane jako dziwne twory, wy\u0142\u0105cznie beneficjenci pomocy, podmioty korzystaj\u0105ce z r\u00f3\u017cnych ulg i przywilej\u00f3w, w zamian nic konkretnego nie wnosz\u0105ce od siebie do otoczenia. Co prawda daj\u0105 zatrudnienie osobom znajduj\u0105cym si\u0119 w szczeg\u00f3lnie trudnej sytuacji na rynku pracy, co ju\u017c samo w sobie jest korzy\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105, ale idea przedsi\u0119biorczo\u015bci spo\u0142ecznej opiera si\u0119 jednak tak\u017ce na wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu z najbli\u017cszym otoczeniem, wymianie dwukierunkowej \u2013 co\u015b dostaj\u0119, ale i sam od siebie daj\u0119. Sp\u00f3\u0142dzielnia nie tylko tworzy miejsca pracy, ale tak\u017ce ma za zadanie w\u0142\u0105cza\u0107 do wsp\u00f3lnoty lokalnej osoby, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w i w r\u00f3\u017cnym zakresie zosta\u0142y z niej wykluczone. Powinna im u\u0142atwia\u0107 powr\u00f3t do aktywno\u015bci zawodowej i pe\u0142nego udzia\u0142u w \u017cyciu spo\u0142ecznym. W tym aspekcie sp\u00f3\u0142dzielnie socjalne w doskona\u0142y spos\u00f3b mog\u0142yby uzupe\u0142nia\u0107 zadania urz\u0119d\u00f3w pracy oraz o\u015brodk\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej, a wsp\u00f3\u0142praca sp\u00f3\u0142dzielni z tymi instytucjami wydaje si\u0119 naturalna i po\u017c\u0105dana. W wielu miejscach, gdzie przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna jest ju\u017c dobrze rozwini\u0119ta, tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 dzieje.<\/p>\n
Maj\u0105c na uwadze ow\u0105 potrzeb\u0119 dwustronnych relacji z otoczeniem, Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d od pocz\u0105tku swojego istnienia, a nawet zanim jeszcze oficjalnie wpisano nas do Krajowego Rejestru S\u0105dowego, koncentrowa\u0142a si\u0119 na budowaniu partnerskich relacji z r\u00f3\u017cnymi podmiotami, zar\u00f3wno samorz\u0105dowymi, jak i biznesowymi. Naturalnym za\u015b partnerem dla ka\u017cdej sp\u00f3\u0142dzielni s\u0105 inne podmioty ekonomii spo\u0142ecznej. Uda\u0142o nam si\u0119 nawi\u0105za\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wieloma lokalnymi stowarzyszeniami, ko\u0142ami gospody\u0144 wiejskich, warsztatami terapii zaj\u0119ciowej oraz kilkoma sp\u00f3\u0142dzielniami socjalnymi z s\u0105siednich powiat\u00f3w. Te ostatnie okaza\u0142y si\u0119 niezwykle pomocne na etapie przygotowa\u0144 do powo\u0142ania naszej sp\u00f3\u0142dzielni. Szczeg\u00f3lnie wdzi\u0119czni jeste\u015bmy Sp\u00f3\u0142dzielni Socjalnej \u201eIntegracja\u201d z Bielska Podlaskiego, kt\u00f3ra ch\u0119tnie dzieli\u0142a si\u0119 swoim do\u015bwiadczeniem, i pomog\u0142a nam sprawnie przebrn\u0105\u0107 przez g\u0105szcz skomplikowanych przepis\u00f3w i formalno\u015bci. Jak wida\u0107, warto budowa\u0107 sie\u0107 relacji wewn\u0105trz sp\u00f3\u0142dzielni,\u00a0 ale i sie\u0107 relacji mi\u0119dzysp\u00f3\u0142dzielczych.<\/p>\n
Budowanie wsp\u00f3\u0142pracy z samorz\u0105dami zwykle wymaga nieco wi\u0119cej czasu, zw\u0142aszcza gdy lokalny samorz\u0105d nigdy wcze\u015bniej nie mia\u0142 do czynienia z przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Uda\u0142o nam si\u0119 ju\u017c jednak zawi\u0105za\u0107 pierwsze, na razie nieformalne, lokalne partnerstwa. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d jest pierwszym, i jak dot\u0105d jedynym, tego rodzaju podmiotem na terenie powiatu siemiatyckiego. Jak ka\u017cdy pionier, bierzemy na siebie zadanie przetarcia szlak\u00f3w w kontaktach z miejscowymi urz\u0119dami i instytucjami. Z pewno\u015bci\u0105 kolejne sp\u00f3\u0142dzielnie, kt\u00f3re powstan\u0105 w tej okolicy b\u0119d\u0105 mie\u0107 ju\u017c du\u017co \u0142atwiej. Zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tej dodatkowej \u201emisji\u201d, utrzymujemy sta\u0142e kontakty, edukujemy, prezentujemy nas i nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cnych spotkaniach, staramy si\u0119 tak\u017ce aktywnie w\u0142\u0105cza\u0107 w projekty realizowane przez samorz\u0105dy, sami r\u00f3wnie\u017c inicjujemy w\u0142asne projekty, do kt\u00f3rych zapraszamy samorz\u0105dowych partner\u00f3w.<\/p>\n
Obok innych podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej oraz samorz\u0105d\u00f3w, bardzo wa\u017cnym dla sp\u00f3\u0142dzielni socjalnych partnerem jest \u201etradycyjny\u201d biznes. Nie zawsze sp\u00f3\u0142dzielnie s\u0105 jednak przez lokalny biznes postrzegane pozytywnie. Oto bowiem pojawia si\u0119 na rynku nowy gracz, konkurent w bran\u017cy, kt\u00f3ry na dodatek posiada jakie\u015b dodatkowe przywileje. Je\u015bli miejscowi przedsi\u0119biorcy nic na temat ekonomii spo\u0142ecznej nie wiedz\u0105, co zdarza si\u0119 nadzwyczaj cz\u0119sto, w\u00f3wczas ma\u0142o prawdopodobne aby nowego gracza tak od razu zaakceptowa\u0142y. Du\u017co \u0142atwiejszy jest za\u015b kontakt z przedsi\u0119biorcami, kt\u00f3rzy w jakiejkolwiek formie s\u0105 ju\u017c aktywni w sferze tzw. spo\u0142ecznej odpowiedzialno\u015bci biznesu (w literaturze przyj\u0105\u0142 si\u0119 skr\u00f3t CSR \u2013 z ang. CorporateSocialResponsibility<\/i>). W przypadk\u00f3w niewielkich lokalnych firm zwykle CSR sprowadza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do udzia\u0142u w akcjach charytatywnych i sponsorowania lokalnych wydarze\u0144. Nawet jednak tego rodzaju do\u015bwiadczenia przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na du\u017co wi\u0119ksz\u0105 otwarto\u015b\u0107 w stosunku do podmiot\u00f3w ekonomii spo\u0142ecznej. Z tego wzgl\u0119du sukcesywne edukowanie lokalnych przedsi\u0119biorc\u00f3w w zakresie CSR mo\u017ce stanowi\u0107 najprostsz\u0105 drog\u0119 do nawi\u0105zania z nimi p\u00f3\u017aniej trwa\u0142ych partnerskich relacji. Taki m.in. plan dzia\u0142ania przyj\u0119li\u015bmy w \u201eeSSkapadzie\u201d, wpisuj\u0105c elementy CSR w ofert\u0119 szkole\u0144 oferowanych przez nas klientom biznesowym. Oczywi\u015bcie opr\u00f3cz szkole\u0144, niezwykle wa\u017cny jest bie\u017c\u0105cy kontakt z lokalnymi firmami, podejmowanie wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 biznesowych ukierunkowanych (wprost lub jako warto\u015b\u0107 dodana) na efekty spo\u0142eczne. Partnerstwo z biznesem najskuteczniej buduje si\u0119 poprzez poszukiwanie wsp\u00f3lnych cel\u00f3w i wspieranie si\u0119 w ich realizacji. Jak dot\u0105d uda\u0142o nam si\u0119 nawi\u0105za\u0107 kilka wa\u017cnych relacji z lokalnymi przedsi\u0119biorcami, g\u0142\u00f3wnie z bran\u017cy turystycznej, hotelarskiej i gastronomicznej, co wynika akurat z charakteru oferty komercyjnej \u201eeSSkapady\u201d. Zwracam przy tym uwag\u0119, \u017ce biznesowi partnerzy nie zawsze od razu dostrzegaj\u0105, i\u017c jeste\u015bmy przedsi\u0119biorstwem spo\u0142ecznym, ponadto nie zawsze jest to dla nich szczeg\u00f3lnie wa\u017cne. Sami tak\u017ce nie staramy si\u0119 w\u00f3wczas za wszelk\u0105 cen\u0119 eksponowa\u0107 w kontaktach z nimi aspektu spo\u0142ecznego naszej dzia\u0142alno\u015bci. Du\u017co skuteczniejsze jest stopniowe \u201ezara\u017canie\u201d prospo\u0142eczn\u0105 postaw\u0105 ni\u017c pr\u00f3by narzucania jej biznesowym partnerom. W tym drugim przypadku skutek mo\u017ce by\u0107 bowiem odwrotny do oczekiwanego.<\/p>\n
Mam nadziej\u0119, \u017ce zaprezentowany tu katalog potencjalnych trudno\u015bci (z pewno\u015bci\u0105 nadal niepe\u0142ny), nie zniech\u0119ci\u0142 nikogo do biznesu spo\u0142ecznego. Bynajmniej nie to by\u0142o moj\u0105 intencj\u0105. Wiem jednak jak wa\u017cna jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z do\u015bwiadcze\u0144 innych przedsi\u0119biorc\u00f3w na etapie rozpoczynania w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci. Dlatego wyra\u017caj\u0105c ogromn\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wobec spotkanych na swojej drodze praktyk\u00f3w z zakresu ekonomii spo\u0142ecznej, kt\u00f3rzy\u00a0 pomogli nam w za\u0142o\u017ceniu Sp\u00f3\u0142dzielni Socjalnej \u201eeSSkapada\u201d i nadal s\u0142u\u017c\u0105 cenn\u0105 rad\u0105 w trudnych sytuacjach, z przyjemno\u015bci\u0105 dziel\u0119 si\u0119 teraz w\u0142asnymi do\u015bwiadczeniami i oferuj\u0119 pomoc kolejnym przysz\u0142ym sp\u00f3\u0142dzielcom. Pomimo, \u017ce przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 spo\u0142eczna jest sporym wyzwaniem, to warto je podj\u0105\u0107, gdy\u017c w sferze zawodowej chyba nic nie przynosi tyle satysfakcji co praca, za kt\u00f3r\u0105 opr\u00f3cz pieni\u0119dzy kryje si\u0119 g\u0142\u0119boki sens spo\u0142eczny.<\/p>\n
\u00a0<\/b><\/p>\n
Serdecznie zapraszam do kontaktu:
\n<\/b>Sp\u00f3\u0142dzielnia Socjalna \u201eeSSkapada\u201d
\nOsmola 111
\n17-306 Dziadkowice
\nTel. 600-881-572
\ne-mail.: esskapada@esskapada.pl
\nwww.esskapada.pl<\/p>\n\n\t\t