Zakłady Aktywności Zawodowej (ZAZ) to podmioty, których głównym celem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób z niepełnosprawnościami. ZAZ nie jest samodzielną formą prawną, nie ma osobowości prawnej i funkcjonuje jako jednostka wyodrębniona w instytucji lub organizacji, która go utworzyła. Zakłady Aktywności Zawodowej mogą prowadzić różne rodzaje działalności gospodarczej, z wyjątkiem działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5% oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami. „Dochody z tej działalności muszą być przeznaczone w całości na zakładowy fundusz aktywności, z którego finansowane mogą być m.in. wydatki na:

• usprawnienie i dodatkowe oprzyrządowanie stanowisk pracy,
• wspomagające samodzielne funkcjonowanie osób z niepełnosprawnościami w zakładzie pracy,
• poprawę warunków pracy osób z niepełnosprawnościami,
• zakup sprzętu i wyposażenia pomagającego osobom z niepełnosprawnościami,
• dokształcanie, przekwalifikowanie i szkolenie osób z niepełnosprawnościami,
• rekreacja i uczestnictwo osób z niepełnosprawnościami w życiu kulturalnym,
• pomoc w zaspokajaniu innych potrzeb socjalnych i związanych z rehabilitacją społeczną zatrudnionych osób z niepełnosprawnościami.

Zakłady Aktywności Zawodowej działają w oparciu o ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami. Tworzą one miejsca pracy dla osób z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, u których stwierdzono autyzm, upośledzenie umysłowe lub chorobę psychiczną, jednocześnie przyczyniając się do społecznej reintegracji ich pracowników. ZAZ mogą być tworzone przez jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty), fundacje, stowarzyszenia lub inne organizacje społeczne, których statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób z niepełnosprawnościami.

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PUW